Kiedy sprzedaż udziałów jest skuteczna?

Joanna Mizińska10 stycznia 2018Komentarze (0)

Kiedy sprzedaż udziałów jest skuteczna?

Wyobraź sobie sytuację, w której kupiłeś udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, zapłaciłeś cenę za udziały a spółka nie traktuje Cię jako wspólnika i np. nie zawiadamia Cię o zgromadzeniach wspólników, czy – co gorsza – nie Tobie a poprzednikowi wypłaca zysk? Czy jest to możliwe?

Otóż, tak, jest to możliwe. Ostatnio miałam do czynienie z podobną sytuacją, w której zwrócił się do mnie podmiot o ustalenie jak to jest z tą własnością udziałów – jest czy nie jest wspólnikiem spółki z ograniczoną ? Ważne jest więc, żeby pamiętać o wymogach formalnych związanych z zawarciem umowy sprzedaży. Więcej na temat samej sprzedaży udziałów pisałam już na blogu tutaj . Przypominam także, że na tutaj jest do pobrania poradnik o tym jak wygląda procedura sprzedaży – krok po kroku.

Teraz postanowiłam napisać kilka słów na temat tego, kiedy sprzedaż udziałów wywiera skutki wobec spółki.

Zawiadomienie o przejściu udziałów

Pamiętaj, samo zawarcie umowy sprzedaży udziałów nie czyni z ciebie wspólnika ze skutkiem wobec samej Spółki. Spółka musi bowiem uzyskać wiedzę, że stałeś się szczęśliwym właścicielem jej udziałów. Konieczne jest więc zawiadomienie Spółki o zawarciu takiej transakcji.

Stosownie do postanowień art. 187 § 1 KSH o przejściu udziału, jego części lub ułamkowej części udziału na inną osobę oraz o ustanowieniu zastawu lub użytkowania udziału zainteresowani zawiadamiają Spółkę, przedstawiając dowód przejścia bądź ustanowienia zastawu lub użytkowania.

Jaki skutek ma takie zawiadomienie o sprzedaży udziałów?

To zawiadomienie jest kwestią tylko formalną. Wiążą się jednak z nią istotne dla Ciebie skutki. Przejście udziału (a więc zmiana właściciela z poprzedniego udziałowca na Ciebie) jest skuteczne wobec Spółki dopiero od chwili, gdy Spółka otrzyma od jednego z zainteresowanych zawiadomienie o tym fakcie wraz z dowodem dokonania czynności.

Innymi słowy, tak długo jak długo Ty lub druga strona nie zawiadomicie Spółki o sprzedaży udziałów a Spółka nie wpisze Cię do księgi udziałów – dotychczasowy wspólnik będzie traktowany przez Spółkę jako udziałowiec a nie ty!   

Od razu uwaga: wcale nie oznacza to, że nie stałeś się właścicielem ! Jesteś właścicielem udziałów i masz roszczenia z tym związane, ale wobec spółki za udziałowca uprawnionego do wykonywania uprawnień związanych z tymi udziałami jest traktowany dotychczasowy ich właściciel !

Kto zawiadamia Spółkę o sprzedaży udziałów?

Ty lub zbywca możecie zawiadomić spółkę o transakcji. Nie ma potrzeby by zawiadamiały obie strony – w umowie sprzedaży należy wskazać, która ze stron i w jakim terminie zawiadomi Spółkę.

Czy zawiadomienie Spółki o sprzedaży udziałów winno zostać dokonane w jakieś szczególnej formie?

Nie, nie ma takiego wymogu. W regulacjach kodeksowych brak jest szczególnej formy w jakiej powinno zostać doręczone omawiane zawiadomienie.

Sąd Najwyższy wprost wskazał, że zawiadomienie, o który mowa w art.  187 § 1 KSH, nie wymaga żadnej szczególnej formy może być zatem dokonane w każdy możliwy sposób. (sprawdź w wyroku z dnia 30 marca 2012 r. sygn. III CSK 232/11).

Co dołączyć do zawiadomienia o sprzedaży udziałów?

Pamiętaj, że nie wystarczy samo zawiadomienie Spółki. Konieczne jest przedstawienie przez osobę zainteresowanego dowodu przejścia udziału.

Dowód ten z natury rzeczy musi być dowodem pisemnym (np. oryginałem umowy sprzedaży udziałów).

Warunkiem skuteczności prawidłowego zawiadomienia jest więc przedłożenie Spółce dowodu przejścia udziału (oryginał umowy sprzedaży). Nie musi on być doręczony w tym samym czasie co zawiadomienie, jednak zawiadomienie wywołuje skutki wobec spółki dopiero z chwilą przedłożenia Spółce dowodu przejścia. Uznać więc należy, że samo zawiadomienie spółki o przejściu udziału bez przedłużenia odpowiedniego dokumentu powoduje, że zbycie jest bezskuteczne wobec Spółki (art. 187 § 1  zd. 2 KSH) co nierzadko może rodzić szereg problemów natury prawnej.

Skutek zawiadomienia o sprzedaży udziałów i jego brak

Pamiętaj, że od momentu, otrzymania przez Spółkę od jednego z zainteresowanych prawidłowego zawiadomienia o przejściu udziału (z dowodem przejścia), przejście udziałów jest skuteczne wobec spółki. Co to znaczy?

Oznacza to, że wobec samej spółki dotychczasowy wspólnik traci ten status, a wspólnikiem staje się nabywca, który wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki nabywcy.

Natomiast w doktrynie istnieje jednolity pogląd, że do chwili otrzymania zawiadomienia Spółka i zbywający wspólnik muszą zachowywać się tak, jakby zbycie udziału nie miało miejsca. Innymi słowy wobec spółki wspólnikiem jest nadal zbywca udziałów.

Podsumowując powyższe, do czasu otrzymania prawidłowego oświadczenia o przejściu udziału, z dowodem przejścia wobec spółki wspólnikiem pozostaje dotychczasowa osoba (fizyczna lub prawna), ze wszystkimi stąd wynikającymi konsekwencjami, zarówno w sferze korporacyjnych (prawo głosu, prawo do wypłaty dywidendy itp.) jak i odpowiedzialności (np. obowiązek wniesienia dopłat, innych świadczeń należnych spółce).

***

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:

artykuły pt.

***
Masz pytania związane z tematem artykułu, bądź potrzebujesz indywidualnej pomocy?
Napisz do mnie na adres j.mizinska@gm-legal.pl

 

***
Artykuł był dla Ciebie przydatny? Podziel się i udostępnij go innym za pomocą poniższych przycisków:

 

 

{ 0 comments… add one now }

Leave a Comment

Previous post: