sprzedaż udziałów w spółce z o.o.

Jeśli prowadzisz spółkę z ograniczona odpowiedzialnością, jesteś jej jedynym wspólnikiem i zgłosił się do Ciebie inwestor, zainteresowany odkupieniem całości lub części Twojej Spółki, zapewne zastanawiasz się jakie dokumenty należy przegotować w związku z taka sprzedażą udziałów? Poniżej zamieszczam listę – mam nadzieję, że będzie pomocna dla Ciebie. Jeśli masz pytania napisz do mnie lub zostaw komentarz 🙂

Umowa sprzedaży udziałów w sp. z o.o.

Podstawowy dokument jaki będziesz musiał przygotować to sama umowa sprzedaży udziałów. Umowa sprzedaży udziałów może mieć różną formę i różną treść, gdyż wszystko zależy od ustaleń stron i samej transakcji.

Zwykle umowa sprzedaży udziałów obejmować będzie takie zagadnienia jak:

  1. Dokładnie opisany przedmiot umowy;
  2. Oświadczenia i zapewnienia Sprzedającego dotyczące sprzedawanych udziałów,
  3. Oświadczenia i zapewnienia Sprzedającego dotyczące stanu prawnego czy finansowego Spółki (ten fragment, jeśli wystąpi w Twojej umowie wymaga szczególnej analizy, gdyż mimo swojej niepozorności może rodzić Twoją odpowiedzialność w przyszłości);
  4. Zapisy odnoszące się do sprzedaży udziałów;
  5. Zapisy odnoszące się do momentu przejścia własności udziałów;
  6. Zapisy odnoszące się do ceny za udziały i zasad oraz terminu jej płatności;
  7. Warunki dotyczące dojścia umowy do skutku, o ile takie mają zostać zastrzeżone;
  8. Zapisy dotyczące zawiadomienia spółki o zawarciu umowy sprzedaży udziałów;
  9. Zapisy dotyczące wpisu do księgi udziałów;
  10. Ewentualne zapisy dotyczące poufności czy zakazu konkurencji.

Co istotne, umowa wymaga sporządzenia jej w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Zawiadomienie o sprzedaży udziałów spółki z o.o.

Kolejny dokument, który sporządzić należy w związku ze sprzedażą udziałów to zawiadomienie o sprzedaży udziałów. Pisałam już o tym tutaj

Dokument zawiadomienia o sprzedaży udziałów to pismo skierowane do spółki, w której informujesz Spółkę o zawarciu umowy sprzedaży udziałów. Zawiadomienie takie możesz wysłać albo Ty albo druga strona umowy – ważne by umowa sprzedaży udziałów dokładnie to określiła.

Przepisy nie definiują tego, co konkretnie musi zawierać takie zawiadomienie. Sąd Najwyższy wprost wskazał, że zawiadomienie, o który mowa w art.  187 § 1 KSH, nie wymaga żadnej szczególnej formy może być zatem dokonane w każdy możliwy sposób. (sprawdź w wyroku z dnia 30 marca 2012 r. sygn. III CSK 232/11).

Do zawiadomienia musisz dołączyć dowód przejścia własności udziałów.

Wpis w księdze udziałów

Po otrzymaniu przez Spółkę zawiadomienia o sprzedaży  udziałów zarząd Spółki zobowiązany jest dokonać wpisu w księdze udziałów. To znaczy zarząd powinien, zgodnie z zawiadomieniem oraz dostarczonym dowodem zawarcia umowy sprzedaży, wykreślić Ciebie jako udziałowca z tych udziałów, które stanowiły przedmiot sprzedaży a wpisac nabywcę jako nowego udziałowca.

Lista wspólników spółki z o.o.

Zarząd winien także sporządzić nową listę wspólników. Lista taka wymaga podpisania jej przez wszystkich członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Po każdym wpisaniu zmiany do księgi udziałów zarząd składa sądowi rejestrowemu podpisaną przez wszystkich członków zarządu nową listę wspólników z wymienieniem liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich oraz wzmianką o ustanowieniu zastawu lub użytkowania udziału. Wynika to z art. 188 § 3 KSH.

Zmiany w KRS

O ile sprzedałeś więcej niż 10 % udziałów w Spółce, Zarząd Spółki zobowiązany będzie złożyć także wnioski do KRS o wpis takiej zmiany. W tym celu będzie musiał złożyć formularz KRS Z3 (wniosek o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców) oraz formularz KRS-ZE. To jednak temat na odrębny wpis.

Deklaracja podatkowa PCC

Kupujący zobowiązany jest także do przygotowania deklaracji na druku PCC 3 oraz do zapłaty należnego podatku PCC. Podatek PCC wynosi w przypadku umowy sprzedaży udziałów 1 % od ceny rynkowej sprzedaży udziałów.

Pamiętaj, że masz 14 dni od chwili zawarcia umowy sprzedaży udziałów na złożenie deklaracji podatkowej i zapłatę PCC.

***
Masz pytania związane z tematem artykułu, bądź potrzebujesz indywidualnej pomocy?
Napisz do mnie na adres j.mizinska@gm-legal.pl 

***
Artykuł był dla Ciebie przydatny? Podziel się i udostępnij go innym za pomocą poniższych przycisków:

Kiedy sprzedaż udziałów jest skuteczna?

Wyobraź sobie sytuację, w której kupiłeś udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, zapłaciłeś cenę za udziały a spółka nie traktuje Cię jako wspólnika i np. nie zawiadamia Cię o zgromadzeniach wspólników, czy – co gorsza – nie Tobie a poprzednikowi wypłaca zysk? Czy jest to możliwe?

Otóż, tak, jest to możliwe. Ostatnio miałam do czynienie z podobną sytuacją, w której zwrócił się do mnie podmiot o ustalenie jak to jest z tą własnością udziałów – jest czy nie jest wspólnikiem spółki z ograniczoną ? Ważne jest więc, żeby pamiętać o wymogach formalnych związanych z zawarciem umowy sprzedaży. Więcej na temat samej sprzedaży udziałów pisałam już na blogu tutaj . Przypominam także, że na tutaj jest do pobrania poradnik o tym jak wygląda procedura sprzedaży – krok po kroku.

Teraz postanowiłam napisać kilka słów na temat tego, kiedy sprzedaż udziałów w spółce z o.o. wywiera skutki wobec spółki.

Zawiadomienie o przejściu udziałów

Pamiętaj, samo zawarcie umowy sprzedaży udziałów nie czyni z ciebie wspólnika ze skutkiem wobec samej Spółki. Spółka musi bowiem uzyskać wiedzę, że stałeś się szczęśliwym właścicielem jej udziałów. Konieczne jest więc zawiadomienie Spółki o zawarciu takiej transakcji.

Stosownie do postanowień art. 187 § 1 KSH o przejściu udziału, jego części lub ułamkowej części udziału na inną osobę oraz o ustanowieniu zastawu lub użytkowania udziału zainteresowani zawiadamiają Spółkę, przedstawiając dowód przejścia bądź ustanowienia zastawu lub użytkowania.

Jaki skutek ma takie zawiadomienie o sprzedaży udziałów?

To zawiadomienie jest kwestią tylko formalną. Wiążą się jednak z nią istotne dla Ciebie skutki. Przejście udziału (a więc zmiana właściciela z poprzedniego udziałowca na Ciebie) jest skuteczne wobec Spółki dopiero od chwili, gdy Spółka otrzyma od jednego z zainteresowanych zawiadomienie o tym fakcie wraz z dowodem dokonania czynności.

Innymi słowy, tak długo jak długo Ty lub druga strona nie zawiadomicie Spółki o sprzedaży udziałów a Spółka nie wpisze Cię do księgi udziałów – dotychczasowy wspólnik będzie traktowany przez Spółkę jako udziałowiec a nie ty!   

Od razu uwaga: wcale nie oznacza to, że nie stałeś się właścicielem ! Jesteś właścicielem udziałów i masz roszczenia z tym związane, ale wobec spółki za udziałowca uprawnionego do wykonywania uprawnień związanych z tymi udziałami jest traktowany dotychczasowy ich właściciel !

Kto zawiadamia Spółkę o sprzedaży udziałów?

Ty lub zbywca możecie zawiadomić spółkę o transakcji. Nie ma potrzeby by zawiadamiały obie strony – w umowie sprzedaży należy wskazać, która ze stron i w jakim terminie zawiadomi Spółkę.

Czy zawiadomienie Spółki o sprzedaży udziałów winno zostać dokonane w jakieś szczególnej formie?

Nie, nie ma takiego wymogu. W regulacjach kodeksowych brak jest szczególnej formy w jakiej powinno zostać doręczone omawiane zawiadomienie.

Sąd Najwyższy wprost wskazał, że zawiadomienie, o który mowa w art.  187 § 1 KSH, nie wymaga żadnej szczególnej formy może być zatem dokonane w każdy możliwy sposób. (sprawdź w wyroku z dnia 30 marca 2012 r. sygn. III CSK 232/11).

Co dołączyć do zawiadomienia o sprzedaży udziałów?

Pamiętaj, że nie wystarczy samo zawiadomienie Spółki. Konieczne jest przedstawienie przez osobę zainteresowanego dowodu przejścia udziału.

Dowód ten z natury rzeczy musi być dowodem pisemnym (np. oryginałem umowy sprzedaży udziałów).

Warunkiem skuteczności prawidłowego zawiadomienia jest więc przedłożenie Spółce dowodu przejścia udziału (oryginał umowy sprzedaży). Nie musi on być doręczony w tym samym czasie co zawiadomienie, jednak zawiadomienie wywołuje skutki wobec spółki dopiero z chwilą przedłożenia Spółce dowodu przejścia. Uznać więc należy, że samo zawiadomienie spółki o przejściu udziału bez przedłużenia odpowiedniego dokumentu powoduje, że zbycie jest bezskuteczne wobec Spółki (art. 187 § 1  zd. 2 KSH) co nierzadko może rodzić szereg problemów natury prawnej.

Skutek zawiadomienia o sprzedaży udziałów i jego brak

Pamiętaj, że od momentu, otrzymania przez Spółkę od jednego z zainteresowanych prawidłowego zawiadomienia o przejściu udziału (z dowodem przejścia), przejście udziałów jest skuteczne wobec spółki. Co to znaczy?

Oznacza to, że wobec samej spółki dotychczasowy wspólnik traci ten status, a wspólnikiem staje się nabywca, który wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki nabywcy.

Natomiast w doktrynie istnieje jednolity pogląd, że do chwili otrzymania zawiadomienia Spółka i zbywający wspólnik muszą zachowywać się tak, jakby zbycie udziału nie miało miejsca. Innymi słowy wobec spółki wspólnikiem jest nadal zbywca udziałów.

Podsumowując powyższe, do czasu otrzymania prawidłowego oświadczenia o przejściu udziału, z dowodem przejścia wobec spółki wspólnikiem pozostaje dotychczasowa osoba (fizyczna lub prawna), ze wszystkimi stąd wynikającymi konsekwencjami, zarówno w sferze korporacyjnych (prawo głosu, prawo do wypłaty dywidendy itp.) jak i odpowiedzialności (np. obowiązek wniesienia dopłat, innych świadczeń należnych spółce).

***

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:

artykuły pt.

***
Masz pytania związane z tematem artykułu, bądź potrzebujesz indywidualnej pomocy?
Napisz do mnie na adres j.mizinska@gm-legal.pl

 

***
Artykuł był dla Ciebie przydatny? Podziel się i udostępnij go innym za pomocą poniższych przycisków:

 

 

Już za kilka dni szczególny czas w roku i kolejne święta z Wami, czytelnikami mojego bloga. Wszystkim Wam życzę, żeby te Święta były dla Was drodzy Czytelnicy spokojne a 2018 rok dobrym rokiem 🙂

 

Ostatnio miałam okazję odbyć niezwykle sympatyczne spotkanie z czytelnikiem mojego bloga oraz prezesem zarządu, a zarazem jednym z udziałowców spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka ta jest już na takim etapie rozwoju, że do spółki chce wejść inwestor – w tym wypadku inwestor branżowy – który chce dokapitalizować spółkę.

Przy tej okazji pojawiło się pytanie, czy negocjując inwestycję inwestora do spółki możliwe jest jednoczesne negocjowanie zbycia części posiadanych udziałów, przez dotychczasowych udziałowców ?

Pomyślałam, że warto ten temat rozwinąć na blogu, gdyż może Twoja Spółka jest na etapie, gdy myślisz o pozyskaniu inwestora ? Odpowiedź na takie pytanie jest jak najbardziej twierdząca, co więcej, sytuacja taka jest często spotykana w praktyce.

Rozważając wejście inwestora do Twojej spółki na początkowym etapie jej rozwoju musisz pamiętać, że inwestorowi  zależeć będzie na tym, żebyś  pozostał wspólnikiem w spółce, bo to Ty jako jej założyciel czy pomysłodawca najlepiej wiesz, jak ten biznes prowadzić i skalować. Inwestor angażuje swojej fundusze w Twój pomysł i Twój podmiot, wierząc, że pozostaniesz w spółce i będziesz pracował na wzrost jej wartości. Inwestor zmierza oczywiście do tego by po pewnym okresie czasu  sprzedać swoje udziały i uzyskać satysfakcjonującą cenę. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by na etapie negocjowania z Inwestorem jego wejścia kapitałowego pewien niewielki pakiet twoich udziałów został zbyty na rzecz Inwestora, a Ty uzyskał cenę z ich sprzedaży.

W takie sytuacji kwota inwestycji jest rozbijana na dwie transze – na umowę sprzedaży udziałów oraz na transzę związaną z wejściem kapitałowym inwestora do spółki. To wejście kapitałowe odbywa się zwykle w drodze podwyższenia kapitału zakładowego spółki. W zależności od wyceny i ustalonego udziału inwestora w kapitale zakładowym, część kwoty inwestycji jest przeznaczana jako wartość podwyższenia kapitału zakładowego a pozostała część jako aggio emisyjne, które zasila kapitał zapasowy. Inwestor obejmuje nowowwyemitowane dla niego udziały i je pokrywa gotówką.

Dodatkowo,  negocjowana jest umowa sprzedaży jakiegoś niewielkiego pakietu udziałów z założycielami. Dzięki temu założyciele są w stanie w części uzyskać środki dla siebie. Pamiętaj jednak, że nie jest to najlepszy moment by wyzbywać się większego pakietu udziałów. Albo bowiem zbywasz udziały i uzyskujesz za swój pakiet satysfakcjonującą cię kwotę albo zostajesz w spółce i pracujesz na jej wartość, mając na uwadze to, że w przyszłości sprzedasz udziału po wyższej wycenie.

Umowa inwestycyjna w takim wypadku szczegółowo określi sposób inwestycji, udział poszczególnych wspólników w kapitale zakładowym i głosach oraz zapewne zobowiązanie dotychczasowych wspólników do dalszego działania w ramach spółki. To już jednak temat na kolejny wpis.

*****

Poczytaj również o: Sprzedaż udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – krok po kroku.

 

Umowa wspólników a umowa spółki

Joanna Mizińska22 sierpnia 2017Komentarze (0)

Pan Damian zadał mi ostatnio na blogu bardzo istotne pytanie o relację pomiędzy umową wspólników a umową spółki. Myślę, że temat jest na tyle istotny, że warto mu poświęcić więcej uwagi 🙂

Umowa wspólników to umowa negocjowana i podpisywana przy okazji inwestycji w spółkę. Zasady inwestycji i jej warunki określa umowa inwestycyjna. Pisałam juz na ten temat tutaj.

Umowa wspólników natomiast określa prawa i obowiązki stron po wejściu kapitałowym inwestora do spółki. Określa więc także zasady funkcjonowania spółki, w tym zakres kompetencji poszczególnych organów spółki oraz wpływ poszczególnych wspólników na funkcjonowanie spółki.

Oczywistym jest, że bazowym i podstawowym dokumentem, który określa zasady działania spółki jest umowa spółki/akt założycielski (w odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) czy  statut (w odniesieniu do spółki akcyjnej czy komandytowo-akcyjnej). Sama umowa wspólników, o ile jej stroną nie jest spółka, nie wywiera wpływu na funkcjonowanie spółki, a sama spółka (formalnie) nie jest nią związana.  Umowa wspólników stanowi więc wyłącznie zobowiązanie jej stron względem siebie, a ewentualne jej złamanie może być analizowana tylko jako niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy cywilnoprawnej. Ewentualne więc zbycie udziałów sprzecznie z zapisami umowy wspólników, o ile te apisy nie zostałyby inkorporowane do umowy spółki, byłoby skuteczne względem spółki. W takie sytuacji zarząd zobowiązany byłby wpisać nabywce do księgi udziałów.

Aby zapobiec tej dwoistości oraz zabezpieczyć wykonywanie umowy wspólników, konieczne jest przeniesienie apisów, w możliwie najszerszym zakresie, do umowy spółki.

Po podpisaniu umowy inwestycyjnej oraz umowy wspólników następuje moment tzw. zamknięcia. Zamknięcie transakcji to moment, w którym podejmowane są uchwały „wprowadzające” w życie postanowienia w/w umów. W dniu zamknięcia podejmowana jest więc np. uchwała w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego czy podejmowana umowa w sprawie zmian umowy spółki.

A ponieważ są wakacje, na koniec wspomnienie fotograficzne z Dubrownika: