Jakie dokumenty należy przygotować przy sprzedaży udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością

Jeśli prowadzisz spółkę z ograniczona odpowiedzialnością, jesteś jej jedynym wspólnikiem i zgłosił się do Ciebie inwestor, zainteresowany odkupieniem całości lub części Twojej Spółki, zapewne zastanawiasz się jakie dokumenty należy przegotować w związku z taka sprzedażą udziałów? Poniżej zamieszczam listę – mam nadzieję, że będzie pomocna dla Ciebie. Jeśli masz pytania napisz do mnie lub zostaw komentarz 🙂

Umowa sprzedaży udziałów

Podstawowy dokument jaki będziesz musiał przygotować to sama umowa sprzedaży udziałów. Umowa sprzedaży udziałów może mieć różną formę i różną treść, gdyż wszystko zależy od ustaleń stron i samej transakcji.

Zwykle umowa sprzedaży udziałów obejmować będzie takie zagadnienia jak:

  1. Dokładnie opisany przedmiot umowy;
  2. Oświadczenia i zapewnienia Sprzedającego dotyczące sprzedawanych udziałów,
  3. Oświadczenia i zapewnienia Sprzedającego dotyczące stanu prawnego czy finansowego Spółki (ten fragment, jeśli wystąpi w Twojej umowie wymaga szczególnej analizy, gdyż mimo swojej niepozorności może rodzić Twoją odpowiedzialność w przyszłości);
  4. Zapisy odnoszące się do sprzedaży udziałów;
  5. Zapisy odnoszące się do momentu przejścia własności udziałów;
  6. Zapisy odnoszące się do ceny za udziały i zasad oraz terminu jej płatności;
  7. Warunki dotyczące dojścia umowy do skutku, o ile takie mają zostać zastrzeżone;
  8. Zapisy dotyczące zawiadomienia spółki o zawarciu umowy sprzedaży udziałów;
  9. Zapisy dotyczące wpisu do księgi udziałów;
  10. Ewentualne zapisy dotyczące poufności czy zakazu konkurencji.

Co istotne, umowa wymaga sporządzenia jej w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi.

Zawiadomienie o sprzedaży udziałów

Kolejny dokument, który sporządzić należy w związku ze sprzedażą udziałów to zawiadomienie o sprzedaży udziałów. Pisałam już o tym tutaj

Dokument zawiadomienia o sprzedaży udziałów to pismo skierowane do spółki, w której informujesz Spółkę o zawarciu umowy sprzedaży udziałów. Zawiadomienie takie możesz wysłać albo Ty albo druga strona umowy – ważne by umowa sprzedaży udziałów dokładnie to określiła.

Przepisy nie definiują tego, co konkretnie musi zawierać takie zawiadomienie. Sąd Najwyższy wprost wskazał, że zawiadomienie, o który mowa w art.  187 § 1 KSH, nie wymaga żadnej szczególnej formy może być zatem dokonane w każdy możliwy sposób. (sprawdź w wyroku z dnia 30 marca 2012 r. sygn. III CSK 232/11).

Do zawiadomienia musisz dołączyć dowód przejścia własności udziałów.

Wpis w księdze udziałów

Po otrzymaniu przez Spółkę zawiadomienia o sprzedaży  udziałów zarząd Spółki zobowiązany jest dokonać wpisu w księdze udziałów. To znaczy zarząd powinien, zgodnie z zawiadomieniem oraz dostarczonym dowodem zawarcia umowy sprzedaży, wykreślić Ciebie jako udziałowca z tych udziałów, które stanowiły przedmiot sprzedaży a wpisac nabywcę jako nowego udziałowca.

Lista wspólników

Zarząd winien także sporządzić nową listę wspólników. Lista taka wymaga podpisania jej przez wszystkich członków zarządu spółki.

Po każdym wpisaniu zmiany do księgi udziałów zarząd składa sądowi rejestrowemu podpisaną przez wszystkich członków zarządu nową listę wspólników z wymienieniem liczby i wartości nominalnej udziałów każdego z nich oraz wzmianką o ustanowieniu zastawu lub użytkowania udziału. Wynika to z art. 188 § 3 KSH.

Zmiany w KRS

O ile sprzedałeś więcej niż 10 % udziałów w Spółce, Zarząd Spółki zobowiązany będzie złożyć także wnioski do KRS o wpis takiej zmiany. W tym celu będzie musiał złożyć formularz KRS Z3 (wniosek o zmianę danych podmiotu w rejestrze przedsiębiorców) oraz formularz KRS-ZE. To jednak temat na odrębny wpis.

Deklaracja podatkowa PCC

Kupujący zobowiązany jest także do przygotowania deklaracji na druku PCC 3 oraz do zapłaty należnego podatku PCC. Podatek PCC wynosi w przypadku umowy sprzedaży udziałów 1 % od ceny rynkowej sprzedaży udziałów.

Pamiętaj, że masz 14 dni od chwili zawarcia umowy sprzedaży udziałów na złożenie deklaracji podatkowej i zapłatę PCC.

***
Masz pytania związane z tematem artykułu, bądź potrzebujesz indywidualnej pomocy?
Napisz do mnie na adres j.mizinska@gm-legal.pl 

***
Artykuł był dla Ciebie przydatny? Podziel się i udostępnij go innym za pomocą poniższych przycisków:

Kiedy sprzedaż udziałów jest skuteczna?

Wyobraź sobie sytuację, w której kupiłeś udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, zapłaciłeś cenę za udziały a spółka nie traktuje Cię jako wspólnika i np. nie zawiadamia Cię o zgromadzeniach wspólników, czy – co gorsza – nie Tobie a poprzednikowi wypłaca zysk? Czy jest to możliwe?

Otóż, tak, jest to możliwe. Ostatnio miałam do czynienie z podobną sytuacją, w której zwrócił się do mnie podmiot o ustalenie jak to jest z tą własnością udziałów – jest czy nie jest wspólnikiem spółki z ograniczoną ? Ważne jest więc, żeby pamiętać o wymogach formalnych związanych z zawarciem umowy sprzedaży. Więcej na temat samej sprzedaży udziałów pisałam już na blogu tutaj . Przypominam także, że na tutaj jest do pobrania poradnik o tym jak wygląda procedura sprzedaży – krok po kroku.

Teraz postanowiłam napisać kilka słów na temat tego, kiedy sprzedaż udziałów w spółce z o.o. wywiera skutki wobec spółki.

Zawiadomienie o przejściu udziałów

Pamiętaj, samo zawarcie umowy sprzedaży udziałów nie czyni z ciebie wspólnika ze skutkiem wobec samej Spółki. Spółka musi bowiem uzyskać wiedzę, że stałeś się szczęśliwym właścicielem jej udziałów. Konieczne jest więc zawiadomienie Spółki o zawarciu takiej transakcji.

Stosownie do postanowień art. 187 § 1 KSH o przejściu udziału, jego części lub ułamkowej części udziału na inną osobę oraz o ustanowieniu zastawu lub użytkowania udziału zainteresowani zawiadamiają Spółkę, przedstawiając dowód przejścia bądź ustanowienia zastawu lub użytkowania.

Jaki skutek ma takie zawiadomienie o sprzedaży udziałów?

To zawiadomienie jest kwestią tylko formalną. Wiążą się jednak z nią istotne dla Ciebie skutki. Przejście udziału (a więc zmiana właściciela z poprzedniego udziałowca na Ciebie) jest skuteczne wobec Spółki dopiero od chwili, gdy Spółka otrzyma od jednego z zainteresowanych zawiadomienie o tym fakcie wraz z dowodem dokonania czynności.

Innymi słowy, tak długo jak długo Ty lub druga strona nie zawiadomicie Spółki o sprzedaży udziałów a Spółka nie wpisze Cię do księgi udziałów – dotychczasowy wspólnik będzie traktowany przez Spółkę jako udziałowiec a nie ty!   

Od razu uwaga: wcale nie oznacza to, że nie stałeś się właścicielem ! Jesteś właścicielem udziałów i masz roszczenia z tym związane, ale wobec spółki za udziałowca uprawnionego do wykonywania uprawnień związanych z tymi udziałami jest traktowany dotychczasowy ich właściciel !

Kto zawiadamia Spółkę o sprzedaży udziałów?

Ty lub zbywca możecie zawiadomić spółkę o transakcji. Nie ma potrzeby by zawiadamiały obie strony – w umowie sprzedaży należy wskazać, która ze stron i w jakim terminie zawiadomi Spółkę.

Czy zawiadomienie Spółki o sprzedaży udziałów winno zostać dokonane w jakieś szczególnej formie?

Nie, nie ma takiego wymogu. W regulacjach kodeksowych brak jest szczególnej formy w jakiej powinno zostać doręczone omawiane zawiadomienie.

Sąd Najwyższy wprost wskazał, że zawiadomienie, o który mowa w art.  187 § 1 KSH, nie wymaga żadnej szczególnej formy może być zatem dokonane w każdy możliwy sposób. (sprawdź w wyroku z dnia 30 marca 2012 r. sygn. III CSK 232/11).

Co dołączyć do zawiadomienia o sprzedaży udziałów?

Pamiętaj, że nie wystarczy samo zawiadomienie Spółki. Konieczne jest przedstawienie przez osobę zainteresowanego dowodu przejścia udziału.

Dowód ten z natury rzeczy musi być dowodem pisemnym (np. oryginałem umowy sprzedaży udziałów).

Warunkiem skuteczności prawidłowego zawiadomienia jest więc przedłożenie Spółce dowodu przejścia udziału (oryginał umowy sprzedaży). Nie musi on być doręczony w tym samym czasie co zawiadomienie, jednak zawiadomienie wywołuje skutki wobec spółki dopiero z chwilą przedłożenia Spółce dowodu przejścia. Uznać więc należy, że samo zawiadomienie spółki o przejściu udziału bez przedłużenia odpowiedniego dokumentu powoduje, że zbycie jest bezskuteczne wobec Spółki (art. 187 § 1  zd. 2 KSH) co nierzadko może rodzić szereg problemów natury prawnej.

Skutek zawiadomienia o sprzedaży udziałów i jego brak

Pamiętaj, że od momentu, otrzymania przez Spółkę od jednego z zainteresowanych prawidłowego zawiadomienia o przejściu udziału (z dowodem przejścia), przejście udziałów jest skuteczne wobec spółki. Co to znaczy?

Oznacza to, że wobec samej spółki dotychczasowy wspólnik traci ten status, a wspólnikiem staje się nabywca, który wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki nabywcy.

Natomiast w doktrynie istnieje jednolity pogląd, że do chwili otrzymania zawiadomienia Spółka i zbywający wspólnik muszą zachowywać się tak, jakby zbycie udziału nie miało miejsca. Innymi słowy wobec spółki wspólnikiem jest nadal zbywca udziałów.

Podsumowując powyższe, do czasu otrzymania prawidłowego oświadczenia o przejściu udziału, z dowodem przejścia wobec spółki wspólnikiem pozostaje dotychczasowa osoba (fizyczna lub prawna), ze wszystkimi stąd wynikającymi konsekwencjami, zarówno w sferze korporacyjnych (prawo głosu, prawo do wypłaty dywidendy itp.) jak i odpowiedzialności (np. obowiązek wniesienia dopłat, innych świadczeń należnych spółce).

***

PRZECZYTAJ RÓWNIEŻ:

artykuły pt.

***
Masz pytania związane z tematem artykułu, bądź potrzebujesz indywidualnej pomocy?
Napisz do mnie na adres j.mizinska@gm-legal.pl

 

***
Artykuł był dla Ciebie przydatny? Podziel się i udostępnij go innym za pomocą poniższych przycisków:

 

 

Już za kilka dni szczególny czas w roku i kolejne święta z Wami, czytelnikami mojego bloga. Wszystkim Wam życzę, żeby te Święta były dla Was drodzy Czytelnicy spokojne a 2018 rok dobrym rokiem 🙂

 

Ostatnio miałam okazję odbyć niezwykle sympatyczne spotkanie z czytelnikiem mojego bloga oraz prezesem zarządu, a zarazem jednym z udziałowców spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka ta jest już na takim etapie rozwoju, że do spółki chce wejść inwestor – w tym wypadku inwestor branżowy – który chce dokapitalizować spółkę.

Przy tej okazji pojawiło się pytanie, czy negocjując inwestycję inwestora do spółki możliwe jest jednoczesne negocjowanie zbycia części posiadanych udziałów, przez dotychczasowych udziałowców ?

Pomyślałam, że warto ten temat rozwinąć na blogu, gdyż może Twoja Spółka jest na etapie, gdy myślisz o pozyskaniu inwestora ? Odpowiedź na takie pytanie jest jak najbardziej twierdząca, co więcej, sytuacja taka jest często spotykana w praktyce.

Rozważając wejście inwestora do Twojej spółki na początkowym etapie jej rozwoju musisz pamiętać, że inwestorowi  zależeć będzie na tym, żebyś  pozostał wspólnikiem w spółce, bo to Ty jako jej założyciel czy pomysłodawca najlepiej wiesz, jak ten biznes prowadzić i skalować. Inwestor angażuje swojej fundusze w Twój pomysł i Twój podmiot, wierząc, że pozostaniesz w spółce i będziesz pracował na wzrost jej wartości. Inwestor zmierza oczywiście do tego by po pewnym okresie czasu  sprzedać swoje udziały i uzyskać satysfakcjonującą cenę. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, by na etapie negocjowania z Inwestorem jego wejścia kapitałowego pewien niewielki pakiet twoich udziałów został zbyty na rzecz Inwestora, a Ty uzyskał cenę z ich sprzedaży.

W takie sytuacji kwota inwestycji jest rozbijana na dwie transze – na umowę sprzedaży udziałów oraz na transzę związaną z wejściem kapitałowym inwestora do spółki. To wejście kapitałowe odbywa się zwykle w drodze podwyższenia kapitału zakładowego spółki. W zależności od wyceny i ustalonego udziału inwestora w kapitale zakładowym, część kwoty inwestycji jest przeznaczana jako wartość podwyższenia kapitału zakładowego a pozostała część jako aggio emisyjne, które zasila kapitał zapasowy. Inwestor obejmuje nowowwyemitowane dla niego udziały i je pokrywa gotówką.

Dodatkowo,  negocjowana jest umowa sprzedaży jakiegoś niewielkiego pakietu udziałów z założycielami. Dzięki temu założyciele są w stanie w części uzyskać środki dla siebie. Pamiętaj jednak, że nie jest to najlepszy moment by wyzbywać się większego pakietu udziałów. Albo bowiem zbywasz udziały i uzyskujesz za swój pakiet satysfakcjonującą cię kwotę albo zostajesz w spółce i pracujesz na jej wartość, mając na uwadze to, że w przyszłości sprzedasz udziału po wyższej wycenie.

Umowa inwestycyjna w takim wypadku szczegółowo określi sposób inwestycji, udział poszczególnych wspólników w kapitale zakładowym i głosach oraz zapewne zobowiązanie dotychczasowych wspólników do dalszego działania w ramach spółki. To już jednak temat na kolejny wpis.

*****

Poczytaj również o: Sprzedaż udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością – krok po kroku.

 

Umowa wspólników a umowa spółki

Joanna Mizińska22 sierpnia 2017Komentarze (0)

Pan Damian zadał mi ostatnio na blogu bardzo istotne pytanie o relację pomiędzy umową wspólników a umową spółki. Myślę, że temat jest na tyle istotny, że warto mu poświęcić więcej uwagi 🙂

Umowa wspólników to umowa negocjowana i podpisywana przy okazji inwestycji w spółkę. Zasady inwestycji i jej warunki określa umowa inwestycyjna. Pisałam juz na ten temat tutaj.

Umowa wspólników natomiast określa prawa i obowiązki stron po wejściu kapitałowym inwestora do spółki. Określa więc także zasady funkcjonowania spółki, w tym zakres kompetencji poszczególnych organów spółki oraz wpływ poszczególnych wspólników na funkcjonowanie spółki.

Oczywistym jest, że bazowym i podstawowym dokumentem, który określa zasady działania spółki jest umowa spółki/akt założycielski (w odniesieniu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością) czy  statut (w odniesieniu do spółki akcyjnej czy komandytowo-akcyjnej). Sama umowa wspólników, o ile jej stroną nie jest spółka, nie wywiera wpływu na funkcjonowanie spółki, a sama spółka (formalnie) nie jest nią związana.  Umowa wspólników stanowi więc wyłącznie zobowiązanie jej stron względem siebie, a ewentualne jej złamanie może być analizowana tylko jako niewykonanie lub nienależyte wykonanie umowy cywilnoprawnej. Ewentualne więc zbycie udziałów sprzecznie z zapisami umowy wspólników, o ile te apisy nie zostałyby inkorporowane do umowy spółki, byłoby skuteczne względem spółki. W takie sytuacji zarząd zobowiązany byłby wpisać nabywce do księgi udziałów.

Aby zapobiec tej dwoistości oraz zabezpieczyć wykonywanie umowy wspólników, konieczne jest przeniesienie apisów, w możliwie najszerszym zakresie, do umowy spółki.

Po podpisaniu umowy inwestycyjnej oraz umowy wspólników następuje moment tzw. zamknięcia. Zamknięcie transakcji to moment, w którym podejmowane są uchwały „wprowadzające” w życie postanowienia w/w umów. W dniu zamknięcia podejmowana jest więc np. uchwała w sprawie podwyższenia kapitału zakładowego czy podejmowana umowa w sprawie zmian umowy spółki.

A ponieważ są wakacje, na koniec wspomnienie fotograficzne z Dubrownika: